De gemeenteraad van Almere beslist eerstdaags over Raadsvoorstel 26142, dat de weg vrijmaakt voor sloop van het Almeerse Kasteel door projectontwikkelaar BPD. Burgerinitiatief KasteelTuin Almere (KTA) stelt dat de raad onder valse tijdsdruk wordt gezet (met het argument dat zonder instemming de huidige situatie, een afgesloten terrein met een bouwvallige ruïne, zou blijven bestaan), terwijl er sinds 2024 aan een alternatief wordt gewerkt, dat eind 2024 publiek werd gemaakt en dat nooit serieus is beoordeeld.
Vier argumenten waarmee de raad volgens KTA om de tuin is geleid
KTA stelt dat wethouder Tang de raad met vier argumenten overtuigde om het eigen plan niet op wenselijkheid te beoordelen, en dat geen van de vier standhoudt. Het eerste: BPD zou al onderzoek hebben gedaan dat een beslissende voorsprong gaf. Uit de projectopdracht (26142) blijkt dat vrijwel al dat onderzoek nog moet worden opgestart, in de volgende fase. Het tweede: er zou niet met partijen worden gesproken zolang zij geen grondpositie hadden. Op het moment dat dit tegen KTA werd ingebracht, had BPD zelf ook geen grondovereenkomst. Ten derde blijkt een bouwclaim van BPD, waarvan wethouder Tang en de directeur versnelling woningbouw tijdens een raadsvergadering stelden dat die niet zou bestaan, volgens KTA wel degelijk te bestaan. Dit zou blijken uit de (onvolledige) beantwoording van hun eerste Woo-verzoek van 28 mei 2025. Ten vierde zou het plan van KTA financieel niet haalbaar zijn, zonder dat het inhoudelijk is beoordeeld. KTA stelt dat het eigen plan juist financieel het meest robuuste van de twee is.
De wethouder wierp bovendien tegen dat het plan van KTA net zo goed op een andere locatie gerealiseerd zou kunnen worden. Volgens KTA geldt precies dat andersom voor het plan van BPD, dat volgens de initiatiefnemers op vrijwel iedere locatie uitvoerbaar zou zijn, en biedt ook het (tweede) Didam-arrest daar ruimte voor.
Ook over het Kasteel zelf eenzijdig geïnformeerd
BPD en de wethouder stellen dat het bestaande casco te slecht is om te herbouwen. Volgens KTA komt een eigen beoordeling tot een andere conclusie, en is het technische rapport van Aveco de Bondt waarop de sloop wél wordt gebaseerd, nooit met de raad gedeeld. Ook over de natuurwaarden op het terrein zou de raad eenzijdig zijn geïnformeerd: de gemeente noemt de huidige ecologische kwaliteit zelf “zeer hoog,” terwijl diezelfde analyse voorspelt dat die door het plan van BPD “compleet” zal verdwijnen.
Het Kasteelterrein is destijds bovendien onder bijzondere voorwaarden verkocht, voor een uitzonderlijk lage grondprijs, om publieke belangen rond het Kasteel en het terrein veilig te stellen. Volgens KTA vervallen die voorwaarden nu, of worden ze betekenisloos, zonder dat de raad daarover is geïnformeerd. Dat dit volgens KTA geen toevallige opeenstapeling van fouten is, blijkt volgens hen uit de datum: op 19 december 2024 liet de wethouder al weten hoe dan ook met BPD door te gaan.
“Een leger aan juristen tegen eigen burgers”
KTA stelt dat wethouder Tang hen op 5 juni 2025, na een raadsvergadering, mondeling liet weten “alles uit zijn handen te laten vallen en een leger aan juristen” tegen hen in te zetten, mocht KTA de kwestie juridisch doorzetten. “Wij vinden het opmerkelijk dat een wethouder deze toon kiest tegenover zijn eigen burgers, die simpelweg om een eerlijke procedure vragen,” aldus KTA.
De gemeente is inmiddels zelf contractpartner geworden bij de koopovereenkomst voor de kasteelgrond, de derde overeenkomst die BPD hierover sluit nadat de eerdere twee zijn verlopen. KTA heeft het koopcontract opgevraagd om te achterhalen of daarbij is stilgestaan bij de vraag of KTA, als serieuze gegadigde voor hetzelfde terrein, gelijke mededingingsruimte had moeten krijgen (het Didam-arrest).
Herstel geweigerd, en via de pers vernomen
Op 18 augustus 2026 heeft KTA het college om herstel van hun ontwikkelpositie gevraagd. Daarop is geen antwoord gekomen. KTA stelt via de pers te hebben moeten vernemen dat het college dat herstel kennelijk niet wil bieden.
Wat op het spel staat
Het plan van BPD betekent volgens KTA: sloop van het Kasteel, verlies van vrijwel alle natuurwaarden op het terrein, nauwelijks openbare ruimte, minder woningen en minder betaalbare woningen dan in het alternatieve plan, geen concrete oplossing voor netcongestie, en een sociaal-cultureel programma van 2.000 m² tegenover 16.000 m² in het plan van KTA. KasteelTuin Almere biedt daarnaast circa 100.000 m² openbare Kasteeltuin, waarvan zo’n 70% van het terrein toegankelijk blijft, energie en netcongestie als uitgangspunt van het ontwerp in plaats van een probleem voor later, en behoud en voltooiing van het bestaande Kasteel.
Oproep
KasteelTuin Almere roept de gemeenteraad op niet in te stemmen met Raadsvoorstel 26142, alle onderliggende stukken openbaar te maken, een onafhankelijke second opinion te laten uitvoeren naar de technische staat van het casco, en de twee plannen alsnog serieus met elkaar te vergelijken voordat er een onomkeerbaar besluit valt.
